Wie in Spanje op zoek is naar een woning, krijgt vroeg of laat met een vraag te maken die op het eerste gezicht eenvoudig lijkt: kies je voor nieuwbouw of voor een woning met geschiedenis?
Aan de ene kant staat een stralend wit complex met zwembad, dat voorlopig alleen bestaat uit artist impressions en een bouwput. Aan de andere kant is er een appartement in een gebouw uit de jaren negentig. Misschien ruikt het bovenbuurmeisje weer naar gebakken vis, maar het strand ligt op zeven minuten lopen en in de bar op de hoek kennen ze je al bij naam.
Er is geen antwoord dat voor iedereen geldt. Wat het voordeligst is, hangt af van de regio, je budget, het doel van de aankoop en zelfs van hoeveel geduld je hebt. Daarom kijken we naar belastingen, risico’s, termijnen en praktische zaken. Houd er rekening mee dat de autonome regio’s in Spanje hun eigen woningbelastingtarieven vaststellen en deze kunnen wijzigen. Controleer vóór de aankoop de actuele regels met een betrouwbare advocaat.
Eerst de kosten: wat beide opties werkelijk met zich meebrengen
Belastingen: btw of ITP
Het verschil begint al voordat je een woning kiest: bij de belastingen. Koop je rechtstreeks van een projectontwikkelaar, dan betaal je 10% btw, in Spanje IVA genoemd, over de woningprijs. Daar komt de AJD bij, de belasting op notariële documenten. Het tarief verschilt per autonome regio: 0,75% in Madrid, 1,2% in Andalusië en 1,5% in de Valenciaanse Gemeenschap en Catalonië. Op de Canarische Eilanden geldt in plaats van btw de regionale belasting IGIC, met een lager tarief.
Koop je van een particulier, dan betaal je geen btw. In plaats daarvan geldt de ITP, de overdrachtsbelasting. Ook deze tarieven verschillen per regio: ongeveer 6% in Madrid, 7% in Andalusië, 8% in Murcia en 10% in de Valenciaanse Gemeenschap en Catalonië. Voor jonge kopers en grote gezinnen kunnen verlaagde tarieven gelden, maar die zijn meestal bedoeld voor inwoners van de betreffende regio. De korting wordt niet automatisch toegepast. Controleer daarom vóór de aankoop of je ervoor in aanmerking komt.
Om de vergelijking concreter te maken, volgt hier een schatting van de belastingen bij een woningprijs van € 250.000:
| Regio | Nieuwbouw (btw + AJD) | Bestaande woning (ITP) |
|---|---|---|
| Madrid | ongeveer € 26.900 | € 15.000 |
| Andalusië | ongeveer € 28.000 | € 17.500 |
| Valenciaanse Gemeenschap | ongeveer € 28.750 | € 25.000 |
| Catalonië | ongeveer € 28.750 | € 25.000 |
Dit is een vereenvoudigde schatting. Mogelijke belastingvoordelen en de bijzonderheden van een individuele transactie zijn niet meegenomen.
Zoals je ziet, is een bestaande woning in Madrid en Andalusië fiscaal duidelijk voordeliger. In de Valenciaanse Gemeenschap loopt het verschil terug tot enkele duizenden euro’s. Maar belastingen zijn slechts een deel van het verhaal. De prijs per vierkante meter van nieuwbouw ligt vaak hoger dan die van een bestaande woning in dezelfde buurt, en dat verschil kan groter zijn dan het fiscale voordeel.
Extra kosten die zelden in de advertenties staan
Boven op de woningprijs komen de notaris- en kadasterkosten, samen meestal 1% tot 1,5%, juridische bijstand van ongeveer 1% en de kosten van een gestoría, een administratiekantoor dat documenten afhandelt en bepaalde belastingen namens jou betaalt. Dat kan nog enkele honderden euro’s kosten. Neem je een hypotheek, reken dan ook op kosten voor de taxatie, bankkosten en verzekeringen.
Beide opties hebben hun eigen minder zichtbare kosten. Bij nieuwbouw kan het gaan om aansluitingen voor elektriciteit en water. Bij sommige projecten zijn de keuken en apparatuur niet bij de standaardprijs inbegrepen. Lees de omschrijving van de woning zorgvuldig: het woord ‘premium’ in een brochure garandeert op zichzelf niets. Bij een bestaande woning kunnen andere verrassingen opduiken: achterstallige bijdragen aan de vereniging van eigenaren, de jaarlijkse onroerendgoedbelasting IBI of een bijdrage aan gevelrenovatie waarover de eigenaren drie maanden geleden hebben gestemd, terwijl jij gordijnen uitzocht.
Daarnaast is er de plusvalía municipal, een gemeentelijke belasting op de waardestijging van stedelijke grond. Deze wordt doorgaans door de verkoper betaald. Zorg ervoor dat dit duidelijk in het contract staat. Nog een belangrijk punt: is de verkoper geen fiscaal inwoner van Spanje, dan moet de koper 3% van de verkoopprijs inhouden en namens de verkoper aan de belastingdienst afdragen. Dat wordt gemakkelijk over het hoofd gezien, maar kan vervelende gevolgen hebben.
Als vuistregel kun je het beste 10% tot 14% boven op de woningprijs reserveren. Bij een bestaande woning in Madrid zit je meestal aan de onderkant van die bandbreedte; bij nieuwbouw aan de Valenciaanse kust eerder aan de bovenkant.
Nieuwbouw: wat er achter de fraaie brochure schuilgaat
Waarom kopers ervoor kiezen
Het eerste aantrekkelijke punt is het gevoel dat je helemaal opnieuw begint. Er heeft nog niemand gewoond, gaten in de muren geboord of leidingen achter een kast verstopt. De indeling is modern, de ramen zijn groot, de lift is nieuw en de parkeerplaatsen liggen vaak in een parkeergarage. Er is mogelijk een zwembad op het terrein. Sommige complexen hebben ook een coworkingruimte en een fitnessruimte. Je hoeft niet alles te gebruiken; het is gewoon prettig om die voorzieningen te hebben.
Ook de energiezuinigheid is een pluspunt. Nieuwe woningen worden volgens de huidige normen gebouwd en hebben vaak energielabel A of B. Daardoor kunnen de kosten voor airconditioning in de zomer en verwarming in de winter flink lager uitvallen dan in een gebouw van dertig jaar oud. In een land waar je in de zomer moeilijk zonder airco kunt, kan dat een merkbaar verschil maken.
Er is ook wettelijke bescherming. Voor nieuwbouwwoningen geldt een garantie van één jaar voor afwerkingsgebreken, drie jaar voor gebreken die de bewoonbaarheid aantasten en tien jaar voor structurele gebreken. De projectontwikkelaar moet de voorschotten die je vóór de oplevering betaalt, met een bankgarantie of verzekering afdekken en op een aparte rekening storten. Gaat er iets mis, dan zijn je betalingen wettelijk beschermd.
Betalen in termijnen kan ook helpen. Je hoeft niet op de dag van ondertekening het volledige bedrag over te maken: je betaalt in delen terwijl de bouw vordert. Dat maakt de aankoop voor veel budgetten beter behapbaar. Soms kun je ook nog de verdieping, het uitzicht en de afwerking kiezen. Is er in het project een hoekappartement met zeezicht, dan maak je bij een vroege reservering de meeste kans om het te bemachtigen.
Waar de problemen beginnen
Het grootste nadeel is duidelijk: je koopt iets wat nog niet bestaat. De artist impressions zien er misschien uit als vakantiefolders, maar de uiteindelijke omgeving kan minder idyllisch zijn. In plaats van uitzicht op zee kijk je mogelijk uit op een bouwkraan, en waar een park was beloofd ligt misschien nog een leeg terrein. Het kan jaren duren voordat de bomen in een toekomstige groenstrook groot zijn.
Ook de planning kan veranderen. Een vertraging van zes maanden is in Spanje niet uitzonderlijk; soms loopt de oplevering zelfs een jaar uit. Dat kan komen door vergunningen, leveringsproblemen, aannemers of slecht weer. Moet je op een bepaalde datum verhuizen of loopt je huurcontract bijna af, houd dan voldoende speling. In het contract moeten een vergoeding of het recht om de overeenkomst te ontbinden bij een aanzienlijke vertraging worden vastgelegd.
Zoals gezegd ligt de prijs per vierkante meter meestal hoger. Je betaalt voor een nieuwe woning en voor het feit dat er in de buurt misschien geen vergelijkbare woning te koop staat. Onderhandelen kan, maar de ruimte is meestal kleiner dan bij een bestaande woning: projectontwikkelaars bieden eerder een parkeerplaats of meubels aan dan dat ze de prijs verlagen.
Ook zit je geld tijdens de bouw vast. Je doet al betalingen, maar kunt nog niet in de woning wonen. Huur je ondertussen ergens anders, dan verdubbelen je woonlasten. Na drie jaar wachten ga je dat zeker merken.
Zo voorkom je problemen met de projectontwikkelaar
Het goede nieuws: de meeste controles kun je binnen een paar dagen uitvoeren en kosten niet veel. Laat je advocaat vóór betaling van de reserveringskosten het volgende controleren:
- heeft het project een bouwvergunning en wie is eigenaar van de grond? Dit kun je controleren aan de hand van een uittreksel uit het eigendomsregister;
- is er een aparte rekening voor je betalingen geopend en is er een bankgarantie of verzekering geregeld?
- welke projecten heeft de projectontwikkelaar eerder opgeleverd en waren die op tijd klaar? Bezoek er een en praat met bewoners; dat is vaak een bijzonder nuttige referentie;
- staan de afwerking, materialen en termijnen in een bijlage bij het contract, of alleen in de brochure?
Op zoek naar nieuwbouw in Spanje? Bekijk het actuele aanbod en vergelijk projecten op locatie, budget en opleverdatum.
Bestaande woningen: alles is er al
Waarom ze aantrekkelijk zijn
Het belangrijkste voordeel van een bestaande woning is dat je meteen ziet wat je koopt. Je loopt het appartement binnen en merkt direct waar ’s ochtends de zon valt, of je de buren kunt horen, hoe ver de dichtstbijzijnde winkel is en hoe het er ’s avonds in het gebouw aan toegaat. Dat haal je niet uit een brochure.
Ook de locatie telt mee. De beste plekken in Spaanse steden zijn vaak al bebouwd: boulevards langs zee, historische wijken en straten waar alles dichtbij is, van de markt tot de apotheek. Nieuwe projecten verschijnen vaker aan de rand van de stad, waar nog grond beschikbaar is. Wil je vanuit huis zo een bestaande, levendige buurt in lopen, dan is een bestaande woning moeilijk te verslaan.
Daar krijg je volwassen bomen, een gevestigde buurt en voorzieningen die al functioneren bij. En dan zijn er de indelingen. Veel gebouwen uit de jaren tachtig en negentig zijn neergezet voordat ontwikkelaars probeerden zo veel mogelijk appartementen op iedere vierkante meter grond te plaatsen. Daardoor vind je er soms nog ruime terrassen en kamers die je in een nieuwbouwproject niet snel tegenkomt.
Ook onderhandelen is gebruikelijk. Een korting van 5% tot 10% op de vraagprijs is niet ongewoon; als de verkoper haast heeft, kan die nog hoger uitvallen. De aankoop verloopt bovendien sneller, meestal binnen twee tot drie maanden, en je krijgt de sleutels meteen. Soms blijven de meubels en apparatuur staan, inclusief die koekenpan die de vorige eigenaar niet wilde meenemen.
Waar de valkuilen zitten
Laten we beginnen met renovatie. Een appartement kan er op het eerste gezicht prima uitzien, terwijl achter het behang een elektrische installatie schuilgaat die al tientallen jaren oud is. Een volledige renovatie kost naar schatting € 500 tot € 1.000 per vierkante meter, afhankelijk van het afwerkingsniveau. Tijdens de werkzaamheden loopt het budget bijna altijd op. Dat hoeft niet door slecht werk te komen: oudere gebouwen brengen vaak verrassingen met zich mee.
Daarna komt de juridische situatie. Er kan nog een hypotheek op de woning rusten, of er kunnen achterstallige bijdragen aan de vereniging van eigenaren of belastingen zijn. Dat controleer je aan de hand van de documenten. Een van de eerste documenten die je moet opvragen is de nota simple, een uittreksel uit het eigendomsregister met informatie over de eigenaar, geregistreerde lasten en de oppervlakte van de woning. Het kost ongeveer tien euro en kan je veel geld en zorgen besparen.
Er kunnen ook niet-vergunde verbouwingen zijn: een met glas afgesloten terras, een extra verdieping of een zwembad dat niet in de documenten staat. De verkoper kan oprecht denken dat ‘het altijd al zo is geweest’, terwijl de gemeente daar anders over denkt. Aan de kust moet je ook rekening houden met de Kustwet (Ley de Costas), die eigendomsrechten in de buurt van de kustlijn kan beperken. Laat elk deel van de woning dat niet in de officiële documenten staat zorgvuldig controleren.
Vergeet ook het gebouw zelf niet. Voor gebouwen boven een bepaalde leeftijd kan een technische inspectie (ITE) verplicht zijn. De uitkomst kan leiden tot een forse gezamenlijke rekening voor de gevel, het dak of de lift. Zulke bijzondere bijdragen heten derramas. Vraag de beheerder van de vereniging van eigenaren of er werkzaamheden gepland zijn. Zo voorkom je dat je een woning koopt en een paar maanden later een rekening van duizenden euro’s ontvangt.
Het aankoopproces: twee verschillende routes
Als niet-inwoner heb je voor de aankoop van een woning in Spanje een NIE nodig, het identificatienummer voor buitenlanders. In de praktijk heb je meestal ook een Spaanse bankrekening nodig. Zonder de vereiste identificatiegegevens kan de notaris de aankoop niet vastleggen. Daarna verschilt het proces afhankelijk van de vraag of je nieuwbouw of een bestaande woning koopt.
Nieuwbouw
- Reserveren. Je betaalt een relatief klein bedrag, meestal tussen € 3.000 en € 10.000, om de woning voor jezelf vast te leggen.
- Koopcontract. Daarin staan de afwerking, de deadlines en het betalingsschema. Dit is het belangrijkste document van de hele transactie. Laat het daarom samen met een advocaat doornemen.
- Termijnbetalingen. Vóór de oplevering wordt meestal 20% tot 40% van de prijs betaald. Het precieze schema verschilt per project.
- Inspectie. Voordat je bij de notaris tekent, controleer je de woning en laat je onafgewerkt werk of gebreken schriftelijk vastleggen. Neem hiervoor de tijd.
- Notaris en eindbetaling. Je ondertekent de escritura, betaalt het resterende bedrag en krijgt de sleutels.
Bestaande woning
Dit proces is korter. Je vindt een woning en doet een bod. Zodra de prijs is afgesproken, onderteken je een aanbetalingscontract, de arras, en betaal je een aanbetaling die meestal ongeveer 10% bedraagt. Trekt de koper zich terug, dan verliest die de aanbetaling. Trekt de verkoper zich terug, dan moet die het dubbele terugbetalen. Vervolgens controleert de advocaat de documenten en de nota simple. Daarna spreken jullie een datum af voor de notaris. Het hele traject duurt gemiddeld zes tot twaalf weken.
Hypotheek en verhuur: twee factoren die de berekening veranderen
Hypotheek
Banken financieren zowel nieuwbouw als bestaande woningen, maar de voorwaarden kunnen verschillen. Inwoners van Spanje kunnen doorgaans tot 80% van de woningwaarde lenen; voor niet-inwoners is dat meestal 60% tot 70%. De bank baseert de lening op de taxatie en niet op de prijs in het koopcontract. Valt de taxatie lager uit dan de afgesproken prijs, dan moet je het verschil zelf betalen. Dat kan bij bestaande woningen vaker gebeuren, vooral wanneer de verkoper een hoge prijs verwacht.
Nieuwbouw heeft eigen aandachtspunten. De hypotheek wordt doorgaans rond de oplevering geregeld. Tot die tijd betaal je de termijnen uit eigen middelen. Soms heeft de projectontwikkelaar al een afspraak met een bank en kun je de bestaande hypotheek overnemen. Of dat voordelig is, hangt af van de rente en de voorwaarden voor vervroegd aflossen. Vergelijk het aanbod daarom met dat van andere banken.
De woning verhuren
Verhuur is ingewikkelder dan sommige succesverhalen over moeiteloos passief inkomen doen vermoeden. Nieuwbouwwoningen in toeristische gebieden kunnen aantrekkelijk zijn voor huurders: ze zijn modern en hebben vaak een zwembad, airconditioning en parkeergelegenheid. Maar kortetermijnverhuur wordt in Spanje steeds strenger gereguleerd. Mogelijk heb je een regionale toeristenvergunning nodig. Sinds april 2025 is voor het starten van toeristische verhuur in een gebouw met meerdere eigenaren bovendien toestemming nodig van drie vijfde van de eigenaars. In nieuwe complexen kunnen de regels vanaf het begin vastliggen; bij oudere gebouwen moet je het huishoudelijk reglement en de besluiten van de vereniging van eigenaren controleren.
Langetermijnverhuur lijkt misschien eenvoudiger: er is geen toeristenvergunning nodig en de opbrengst kan lager zijn, maar er komt mogelijk minder bij kijken. Toch blijft illegale bezetting voor sommige eigenaren een punt van zorg. Bepaal vóór de aankoop welke verhuurstrategie je wilt volgen, niet pas daarna.
Welke optie past bij wie?
Als je er zelf wilt wonen
Denk eerst na over het dagelijks leven dat je wilt. Zijn de buurt, winkels op loopafstand en voorzieningen die al functioneren belangrijk voor je, zoek dan een bestaande woning in goede staat. Vind je rust, nieuwe apparatuur en lagere energiekosten belangrijker en kun je wachten, overweeg dan een project dat nog in een vroeg stadium zit. Kies wel een locatie waar de voorzieningen er al zijn of daadwerkelijk worden gepland.
Als je een vakantiewoning zoekt
Gemak staat voorop: de sleutels ophalen, de airco aanzetten en genieten van het zwembad, zonder dat je eerst met renovaties bezig bent. Je wilt uitrusten zodra je aankomt, niet op zoek naar een loodgieter. Een nieuwbouwwoning of een recent gerenoveerd bestaand huis kan dan goed passen. Het plan ‘goedkoop kopen en later afmaken’ klinkt minder aantrekkelijk zodra je in een ander land, zonder de taal goed te spreken, een bouwteam moet aansturen.
Als je een investering overweegt
Hier tellen de cijfers zwaarder dan de emoties. Een appartement in een nieuwbouwproject kan vóór de oplevering in waarde stijgen, zeker in een groeiende buurt, en mogelijk worden doorverkocht zonder dat je in renovatie hoeft te investeren. Een bestaande woning met potentie — bijvoorbeeld een ouder appartement in het centrum — biedt de mogelijkheid om onder de marktprijs te kopen en de waarde door renovatie te verhogen. Beide strategieën kunnen werken, maar je moet de specifieke buurt goed kennen en niet alleen afgaan op de algemene aanname dat ‘vastgoed in Spanje altijd in waarde stijgt’. Dat is niet altijd zo.
Als je een woning voor je pensioen zoekt
Let op een lift, het aantal traptreden, de afstand tot apotheken en gezondheidscentra en op milde winters en minder hete zomers. Een nieuwbouwwoning met lift en een goed energielabel is vaak comfortabeler dan een appartement op de vierde verdieping van een oud gebouw zonder lift. Maar het kan ook andersom zijn: een woning op de begane grond in het centrum, met een winkel voor de deur, biedt misschien meer leven om je heen dan een rustig afgesloten complex waar je overdag nauwelijks iemand tegenkomt.
Fouten die duur kunnen uitpakken
- Prijzen vergelijken zonder belastingen mee te rekenen. Vergelijk de totale kosten, niet alleen het bedrag in de advertentie.
- Op een advocaat besparen. De kosten kunnen ongeveer 1% van de prijs bedragen. Een fout bij de aankoop kan veel meer kosten.
- Vertrouwen op mondelinge toezeggingen. Afspraken over uitzicht, parkeren en oplevering moeten in het contract staan. Staat iets niet op papier, dan kan het lastig zijn om de toezegging af te dwingen.
- De notulen van de vereniging van eigenaren niet lezen. Die vertellen je vaak meer over het gebouw dan een makelaar.
- Geen reserve aanhouden. Er duikt bijna altijd iets op waar je geen rekening mee had gehouden: meubels, airconditioning, het overzetten van contracten voor nutsvoorzieningen of de verhuizing.
- Kopen op basis van vakantiegevoel. Strand, zonsondergang en sangria kunnen elke woning perfect laten lijken. Denk thuis, een week na je vakantie, nog eens rustig na over een beslissing die je op de derde vakantiedag nam.
Wat is dan de beste keuze?
Kort gezegd: een bestaande woning is vaak voordeliger qua belastingen en prijs per vierkante meter. Nieuwbouw scoort doorgaans beter op comfort, garanties en energiezuinigheid. Maar ‘vaak’ betekent niet ‘altijd’. De beste keuze hangt af van jouw situatie.
Wil je snel verhuizen, in een gevestigde buurt wonen en over de prijs onderhandelen? Kijk dan naar bestaande woningen. Kun je wachten en vind je een moderne woning met meer zekerheid op lange termijn belangrijk? Dan kan nieuwbouw bij je passen. Weet je het nog niet? Dat is heel normaal. Veel kopers beginnen met dezelfde twijfel, en de eerste bezichtiging helpt vaak om de keuze duidelijker te maken.
Vergelijk je nieuwbouw met een bestaande woning? Vertel ons wat je belangrijk vindt. We helpen je passende woningen te selecteren en de kosten vóór de aankoop in kaart te brengen.
Bij Alegría houden we van een eerlijke berekening en laten we ons liever niet op het eerste gezicht verleiden door een artist impression. We vinden het mooi als iemand binnenkomt met de vraag ‘Wat is beter?’ en naar huis gaat met een duidelijk beeld van wat in zijn of haar situatie past — en waarom. Soms is dat een nieuwbouwwoning vlak bij zee. Soms is het een ouder appartement met een piepkleine keuken en een heerlijk terras, dat we misschien niet als eerste hadden uitgekozen, maar dat toch precies goed blijkt te zijn. Stel gerust al je vragen, ook als ze onbelangrijk lijken. Juist die vragen blijken vaak het belangrijkst.
Veelgestelde vragen
Wat is in Spanje meestal goedkoper: nieuwbouw of een bestaande woning?
Bestaande woningen hebben vaak een lagere prijs per vierkante meter en kunnen, afhankelijk van de regio, lagere aankoopbelastingen met zich meebrengen. Renovatiekosten, de staat van het gebouw en onderhoudskosten kunnen de uiteindelijke berekening echter veranderen.
Welke belastingen betaal je bij de aankoop van nieuwbouw in Spanje?
Bij aankoop van een woning rechtstreeks van een projectontwikkelaar betalen kopers doorgaans btw (IVA) en de regionale AJD. De bedragen hangen af van het type woning en de autonome regio.
Welke belasting betaal je bij de aankoop van een bestaande woning in Spanje?
Bij aankoop van een particulier betaalt de koper doorgaans ITP, de overdrachtsbelasting. De tarieven en eventuele kortingen hangen af van de regio en de persoonlijke situatie van de koper.
Welke documenten moet ik controleren voordat ik een bestaande woning koop?
Laat een advocaat de nota simple, eventuele openstaande belastingen en bijdragen aan de vereniging van eigenaren, documenten over uitbreidingen of verbouwingen en informatie over geplande werkzaamheden aan het gebouw controleren.
Wat is beter om te verhuren: nieuwbouw of een bestaande woning?
Beide opties kunnen geschikt zijn. Houd rekening met de lokale vraag, renovatie- en onderhoudskosten, de regels van de vereniging van eigenaren en de vereisten voor toeristische verhuur in de betreffende regio.




























